Mobbing Rehberi: Ne, Nasıl, Nerede ve Hangi Haklarınız Var?
Mobbing, iş yerinde bir kişiye yönelik uzun süreli, tekrarlayan psikolojik baskıdır. Amaç kişiyi yıldırmak, itibarsızlaştırmak veya işten uzaklaştırmaktır.
Başlıca örnekler:
- Sürekli küçük düşürme, eleştirme
- Dışlama, yok sayma
- Anlamlı görevlerden mahrum bırakma
- Aşırı ve haksız nöbet yükleme
- Yalnız bırakma veya susturma
- Sağlık, onur ve mesleğinize zarar veren davranışlar
- Mobbing Ne Değildir?
- Tek seferlik tartışma veya bağırma
- Nesnel ve makul uyarılar
- Disiplin işlemleri veya normal servis yönetimi
Yani iş yerinde ara sıra yaşanan anlaşmazlıklar mobbing olarak değerlendirilmez.
- Mobbingi İspatlamak İçin Deliller
Hemşireler ve sağlık çalışanları için en önemli deliller:
- Nöbet çizelgeleri, tatil ve gece nöbetleri (hep sizde mi?)
- Haksız tutanaklar, sık sık savunma çağrıları
- WhatsApp, SMS, e-posta yazışmaları
- Sürgün veya tadilat görevlendirme yazıları
- Psikiyatri raporları, ilaç düzenlemeleri, istirahat belgeleri
- Her olayın tarih ve saatini yazarak tutulduğu mobbing günlüğü
Bu belgeler, iş yerinde yaşanan sistematik baskının kanıtı için kritik öneme sahiptir.
- Hukuki Çerçeve ve Cezalar
- Türk Borçlar Kanunu Madde 417: İşveren, mobbinge karşı çalışanı korumak zorundadır. “Ben karışmam” diyemez.
- İş Kanunu: İş ilişkisinin çekilmez hale gelmesi durumunda haklı fesih ve kıdem tazminatı hakkı doğar.
- Türk Ceza Kanunu: Hakaret, tehdit ve eziyet gibi durumlarda ceza davası açılabilir.
- Nerelere Başvurabilirsiniz?
- Kurum içi başvurular: Dilekçe, EBYS üzerinden resmi kayıt
- Sendikalar ve mesleki örgütler
- CİMER başvurusu (Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi)
- ALO 170 ve psikolog desteği
- Resmî kayıtlar ve savcılık başvurusu
- Mahkeme yolu, gerekirse iş mahkemesi
- Unutmayın
- Yalnız değilsiniz.
- Yaşadıklarınız abartı değil, sistematik baskının bir göstergesidir.
- Her olayın kaydını tutmak, haklarınızı korumanın en güçlü yoludur.